Napisz do nas!

[email protected]

okulistyka

Kto nie kwalifikuje się do SLT? Przeciwwskazania i kluczowe badania

Selektywna laserowa trabekuloplastyka (SLT) jest opcją pierwszego wyboru w przypadku leczenia łagodnej i umiarkowanej jaskry otwartego kąta. Pozwala obniżyć ciśnienie wewnątrzgałkowe bez konieczności wykonywania klasycznej operacji. Nie u każdego pacjenta można jednak zastosować tę metodę, ponieważ jej skuteczność zależy między innymi od budowy kąta przesączania i stanu tkanek oka. Jakie schorzenia wykluczają SLT i które badania pomagają podjąć właściwą decyzję?

Najważniejsze przeciwwskazania do zabiegu SLT oka

SLT działa na beleczkowanie, czyli strukturę odpowiedzialną za odpływ cieczy wodnistej z gałki ocznej. Wspomaga usuwanie barwnika i innych substancji utrudniających ten proces. Dzięki temu usprawnia przepływ cieczy wodnistej przez beleczkowanie. W rezultacie dochodzi do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego, co pomaga ograniczyć ryzyko uszkodzenia nerwu wzrokowego. 

Aby SLT mogło zadziałać, lekarz musi uzyskać odpowiedni dostęp do tkanki, na którą ma selektywnie oddziaływać laser emitujące pulsujące światło o odpowiednich falach. Z tego powodu przeciwwskazania do jego zastosowania dotyczą przede wszystkim zmian anatomicznych, aktywnych procesów zapalnych oraz określonych postaci jaskry.

Przeciwwskazania i ograniczenia w stosowaniu SLT

Do najważniejszych przeciwwskazań lub istotnych ograniczeń w możliwość przeprowadzenia zabiegu SLT oka należą:

  • brak możliwości uwidocznienia beleczkowania – bardzo wąski lub zamknięty kąt przesączania, zrosty przednie oraz zmętnienia czy obrzęk rogówki
  • aktywne choroby oka – jaskra neowaskularna, zapalenie błony naczyniowej oraz infekcje gałki ocznej stanowią przeciwwskazania do wykonania zabiegu,
  • niektóre postacie jaskry wrodzonej i rozwojowej – SLT może mieć w ich przypadku ograniczoną skuteczność, dlatego możliwość zastosowania tej metody wymaga indywidualnej oceny okulistycznej,
  • zmiany bliznowate w kącie przesączania – bliznowacenie powstałe po wcześniejszych procedurach może ograniczać skuteczność działania lasera.
Musisz przeczytać:  Cytologia i wyniki badania cytologicznego. Na czym polega badanie cytologiczne?

Jakie badania decydują o możliwości wykonania SLT?

Kwalifikacja do SLT obejmuje badania okulistyczne, które pozwalają ocenić zarówno anatomię oka, jak i stopień uszkodzenia nerwu wzrokowego. Najważniejszym z nich jest gonioskopia, czyli badanie kąta przesączania.

W zależności od stanu pacjenta okulista może także wykonać takie badania jak:

  • tonometria – pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, potrzebny do oceny wskazań do leczenia i późniejszej kontroli jego efektów,
  • badanie w lampie szczelinowej – pozwala ocenić rogówkę, przednią część oka, obecność stanu zapalnego i zmętnień,
  • pachymetria – określa grubość rogówki, która wpływa na interpretację wyniku pomiaru ciśnienia,
  • OCT nerwu wzrokowego i warstwy włókien nerwowych siatkówki (RNFL) – pomaga wykryć i ocenić strukturalne uszkodzenia związane z jaskrą,
  • perymetria statyczna – bada pole widzenia i pozwala określić, czy choroba spowodowała ubytki w widzeniu.

Wyniki tych badań pomagają ocenić stan oka, stopień zaawansowania jaskry oraz możliwości dalszego leczenia.

Interpretacja wyników badań kwalifikacyjnych

Wyniki badań okulistycznych wykonywanych przed kwalifikacją do zabiegu należy rozpatrywać łącznie, ponieważ pojedynczy pomiar nie przesądza o możliwości wykonania SLT. Okulista na ich podstawie analizuje budowę oka, aktywność choroby, dotychczasowe leczenie oraz poziom ciśnienia, do którego należy dążyć.

Wynik badaniaZnaczenie dla kwalifikacji do SLT
Otwarty kąt i dobra widoczność beleczkowaniaSprzyjające warunki do wykonania zabiegu.
Zamknięty kąt lub obecność zrostówZwykle wykluczają standardową SLT; konieczna może być inna metoda leczenia.
Aktywny stan zapalny lub nieprawidłowe naczynia w kącieMogą stanowić przeciwwskazanie do zabiegu.
Podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkoweMoże przemawiać za leczeniem, ale samo nie przesądza o wyborze lasera.
Zaawansowane ubytki pola widzenia lub znaczne uszkodzenie nerwuMogą wskazywać na potrzebę intensywniejszego leczenia.
Nietypowa grubość rogówkiWymaga ostrożnej interpretacji wyniku tonometrii.

Należy pamiętać, że prawidłowa widoczność kąta nie oznacza automatycznie, że SLT wystarczy do kontrolowania jaskry. Ważne jest również to, jak duże uszkodzenia zdążyła spowodować choroba.

Musisz przeczytać:  Autyzm objawy: Jak rozpoznać spektrum autyzmu u dzieci i dorosłych?

Alternatywy dla osób niekwalifikujących się do SLT

Brak możliwości wykonania SLT nie oznacza, że pacjent pozostaje bez opcji leczenia. Metodę dobiera się do rodzaju jaskry, przyczyny przeciwwskazania oraz wymaganego ciśnienia docelowego. Okulista może zaproponować między innymi:

  • leczenie farmakologiczne – krople przeciwjaskrowe, na przykład analogi prostaglandyn, zmniejszają ciśnienie poprzez poprawę odpływu cieczy wodnistej lub ograniczenie jej produkcji,
  • irydotomię laserową – stosowaną w wybranych przypadkach wąskiego lub zamykającego się kąta przesączania,
  • MIGS – małoinwazyjne operacje przeciwjaskrowe, rozważane przede wszystkim w wybranych przypadkach jaskry łagodnej lub umiarkowanej,
  • trabekulektomię – operację umożliwiającą odpływ cieczy wodnistej nową drogą; może być wskazana przy zaawansowanej jaskrze i konieczności uzyskania niskiego ciśnienia,
  • implanty drenażowe – rozwiązania chirurgiczne stosowane w wybranych przypadkach, gdy inne metody nie zapewniają odpowiedniej kontroli ciśnienia,
  • leczenie przyczynowe jaskry neowaskularnej – może obejmować iniekcje leków anty-VEGF lub panfotokoagulację siatkówki, czyli laserowe leczenie jej obwodowych obszarów.

Jeżeli przeszkodą są zmętnienia ograniczające widoczność kąta, po leczeniu ich przyczyny lekarz może ponownie ocenić możliwość zastosowania SLT. Podobnie przy aktywnym zapaleniu najpierw dąży się do jego opanowania. Ostateczny wybór metody powinien wynikać z badań okulistycznych. Dlatego w Centrum Okulistycznym Jaskra w Warszawie, stanowią one podstawę kwalifikacji pacjentów do zabiegu SLT.

SLT oka w leczeniu jaskry a przeciwwskazania

  • SLT stosuje się przede wszystkim w jaskrze otwartego kąta i nadciśnieniu ocznym, jeśli beleczkowanie jest dobrze widoczne.
  • Zamknięcie kąta, zrosty, aktywne zapalenie i jaskra neowaskularna mogą wykluczać zabieg lub wymagać innego postępowania.
  • Kwalifikacja do przeprowadzenia zabiegu obejmuje między innymi gonioskopię, tonometrię, pachymetrię, OCT i badanie pola widzenia.
  • Jeśli SLT nie jest odpowiednia, dostępne alternatywy obejmują krople, inne zabiegi laserowe oraz operacje przeciwjaskrowe.

Materiał partnera