logo
HOME ZARZĄDZANIE & MARKETING PRAWO & FINANSE BLIŻEJ PACJENTA PIERWSZE KROKI KALENDARIUM LIFESTYLE TECHNOLOGIE

DOKUMENTY

OGŁOSZENIA

WSPÓŁPRACA

KONTAKT

PROBLEM KLASYFIKACJI PRAWNEJ ZABIEGÓW CHIRURGICZNO-PLASTYCZNYCH I KOSMETYCZNYCH

PROBLEM KLASYFIKACJI PRAWNEJ ZABIEGÓW CHIRURGICZNO-PLASTYCZNYCH I KOSMETYCZNYCH

Medycyna estetyczna staje się coraz bardziej dostępna i popularna wśród pacjentów. Jednak, od strony prawnej zabiegi z zakresu medycyny estetycznej (zabiegi kosmetyczne) oraz zabiegi chirurgii plastycznej powodują trudności w ich prawnym zakwalifikowaniu. W porządku prawnym brak jest ustawy, która obejmuje szczegółowy podział zabiegów na zabiegi chirurgiczno-plastyczne, chirurgii estetycznej i typowo kosmetyczne (medycyny estetycznej). Pomocniczo w prawidłowej klasyfikacji może służyć załącznik do ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W załączniku wyróżnione są zabiegi chirurgii plastycznej
i zabiegi kosmetyczne. Problemy w klasyfikacji powoduje dodatkowo mnogość rodzajów zabiegów oraz niejednolity charakter samych zabiegów medycyny estetycznej.

Popularne jest używanie różnych pojęć – zabiegi kosmetyczne, chirurgia plastyczna, chirurgia estetyczna. Pojęć tych nie można ze sobą łączyć i utożsamiać. Zabieg kosmetyczny to czynność medyczna, której celem jest poprawienie wyglądu zewnętrznego, usunięcie wad urody człowieka dla poprawy jego wyglądu zewnętrznego (por. K. Buchała, Prawo karne, s. 228). Nie można tego pojęcia utożsamiać z zabiegami chirurgii plastycznej. Chirurgia plastyczna jest specjalnością chirurgii ogólnej, której głównym celem jest odtwarzanie lub przywracanie funkcji i kształtu części ciała. W zakres chirurgii plastycznej wchodzą również czynności mające na celu poprawę urody ciała i zapobieganie procesom starzenia się czyli chirurgia estetyczna. Przykładami mogą być zabiegi: chirurgicznego usuwania zmarszczek, chirurgiczne korekty części ciała (korekta biustu, lifting, liposukcja).

Jeszcze do niedawna, w doktrynie uważano zabiegi kosmetyczne za niedopuszczalne i kwalifikowane jako uszkodzenie ciała. Poglądy ewoluowały wraz z ewolucją medycyny estetycznej. Obecnie można spotkać poglądy mówiące o terapeutycznym-leczniczym charakterze zabiegów estetycznych (kosmetycznych), jak i o ich nieleczniczym charakterze. 

Należy więc dokonać jasnego rozgraniczenia między zabiegami kosmetyczno-leczniczymi a zabiegami sensu stricte kosmetycznymi (estetycznymi). Zabiegi kosmetyczno-lecznicze zmierzają do poprawy urody, ale również do zlikwidowania anomalii fizycznych mających charakter wrodzony  albo wtórny (np. powypadkowe). W przypadku obu kategorii zabiegów celem ich wykonania jest poprawa wyglądu. W odniesieniu do zabiegów kosmetycznych na pierwszy plan wysuwa się zasadniczo wyłącznie upiększanie ciała i poprawa wyglądu. Jednak również przy wykonywaniu tych zabiegów może dochodzić do ingerencji w ciało i naruszenia ciągłości tkanek. Ustalenie, gdzie przebiega ta ‘wąska’ granica, ma istotne znaczenie dla wskazania właściwej regulacji prawnej, w tym rozstrzygnięcia, kto jest uprawniony do wykonania danego zabiegu (lekarz czy kosmetolog) i na jakiej zasadzie ponosi odpowiedzialność względem pacjenta/klienta.

Zdaniem prof. Mirosława Nesterowicza - w obrębie zabiegów chirurgiczno-plastycznych medycyny estetycznej należy wyróżnić zabiegi, których celem jest tylko usunięcie „błędu piękności" lub wyłącznie polepszenie wyglądu zewnętrznego oraz zabiegi, które zmierzają do poprawy anomalii fizycznej mogącej wpływać na stan zdrowia w sensie fizycznym albo też naprawienia skutków jakiegoś wypadku. Te pierwsze nie mają charakteru leczniczego i są zabiegami chirurgii plastycznej w ścisłym znaczeniu, drugie zaś można nazwać „leczeniem rekonstrukcyjnym", które zmierza do leczenia lub poprawy zdrowia fizycznego pacjenta (por. M. Nesterowicz, Prawo medyczne, Toruń 2005, s. 175).

Jeżeli chodzi o zabiegi chirurgii plastycznej, to zasadniczo wszystkie zabiegi chirurgii plastycznej należą do kategorii świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 5 pkt 40 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Powinny być wykonywane przez lekarza i odpowiedzialność względem pacjenta ponosi lekarz na zasadach ogólnej odpowiedzialności lekarza względem pacjenta, wynikającej z ustawy o zawodzie lekarza
i lekarza dentysty, Kodeksu cywilnego, etyki lekarskiej itd. Zabiegi te wymagają świadomej zgody pacjenta, tożsamej z tą, która wymagana jest przy każdym innym zabiegu chirurgicznym. Kwestia charakteru zabiegu – leczniczego i nieleczniczego – będzie miała również znaczenie przy ocenie charakteru zobowiązania – starannego działania i rezultatu.

Z uwagi jednak na brak przesłanek natury zdrowotnej, uzasadniających podjęcie interwencji chirurgicznej, zabiegi kosmetyczne (medycyny estetycznej) wykonywane wyłącznie w celach poprawy urody, podlegają większej ilości obostrzeń w odniesieniu do zgody pacjenta. Spełnienie ich wszystkich łącznie powoduje legalność zabiegu.

Warunkiem legalnego przeprowadzenia zabiegów medycyny estetycznej podejmowanych wyłącznie w celach estetycznych jest przede wszystkim świadoma zgoda osoby zainteresowanej na zabieg.
W przeciwieństwie do zabiegu chirurgiczno-plastycznego, mającego charakter leczniczy-terapeutyczny, ma miejsce obowiązek tzw. poszerzenia obowiązku informacyjnego, przejawiającego się w konieczności poinformowania zainteresowanego o wszystkich, również tych mało prawdopodobnych i niezwykle rzadko zdarzających się następstwach przeprowadzenia określonego zabiegu. Wykonujący zabieg lekarz bądź kosmetolog powinien więc brać pod uwagę całe spektrum możliwych następstw, zgodnie z obowiązującą wiedzą i praktyką lekarską/zawodową.

Kwestia zgody pacjenta na zabieg chirurgiczno-plastyczny oraz kosmetyczny (terapeutyczny
i nieterapeutyczny) zostanie szczegółowo omówiona w kolejnym artykule.

radca prawny Alicja Kaszta, Kancelaria Radców Prawnych Kaszta & Janikowska


X
Nasz newsletter to cotygodniowa porcja inspiracji i rozwiązań dla Twojego gabinetu/przychodni. Zostaw nam swój adres e-mail, a my przekażemy Ci niezbędne i ciekawe informacje dla Twojego biznesu
podaj adres email:

© 2015 MedSukces

O nas   Kontakt